Daily Telegraph chỉ ra rằng tuần trước, các câu lạc bộ Premier League đều đón một nhóm khách mới: nhiều đội chuyên gia pháp lý bên ngoài, trong đó có những luật sư tranh tụng hàng đầu. Lý do họ được mời đến không hề bình thường. Trước đó Premier League công bố 114 cáo buộc vi phạm tài chính của Man City được xác lập, với tình nghi ngụy tạo hợp đồng tài trợ giả và thu lợi bất hợp pháp hơn 830 triệu bảng. Việc này đã gây tranh cãi phân cực khắp các câu lạc bộ giải đấu. Quy trình vụ việc thì dài, biến số phía sau rất lớn, và còn có thể kéo theo khủng hoảng dây chuyền như kiện tụng với số tiền khổng lồ, vỡ các khoản nợ chuyển nhượng, hay sự hồi sinh của Super League.
Nhiệm vụ của họ là giải thích phán quyết vi phạm của Man City: câu lạc bộ ngụy tạo các hợp đồng tài trợ giả, giấu hơn 830 triệu bảng tiền bất hợp pháp, và trong 15 năm qua đã gián tiếp đoạt liên tiếp các danh hiệu. Bằng cách này, Man City gây thiệt hại cho bóng đá Anh và bóng đá châu Âu ở quy mô lớn, với dấu hiệu gian lận rõ rệt.
Nhưng các luật sư này không thể đoán trước diễn biến tiếp theo, tức là cuối cùng sẽ có hình phạt nào. Ban điều hành Premier League và câu lạc bộ Man City sẽ nộp bản trình bày lên tổ chuyên gia độc lập. Tổ chuyên gia sẽ sớm mở phiên điều trần về án phạt, và chính họ sẽ quyết định hình phạt.
Giống các mắt xích còn lại của vụ việc, phán quyết lần này chưa từng có tiền lệ. Đó cũng là lý do 19 câu lạc bộ Premier League còn lại không chỉ nóng lòng nắm toàn cảnh sự việc, mà còn đang nghĩ tới hệ quả phía sau, cùng việc chuyện này có ý nghĩa gì với chính họ và với uy tín của giải. Phạm vi ảnh hưởng không dừng ở giải cao nhất. Một số đội thuộc các hạng bóng đá Anh cũng đang tìm tư vấn pháp lý.
Cảm xúc các bên đan vào nhau: có giận dữ, có bối rối, cũng có một chút đồng cảm bất ngờ. Nhưng như một lãnh đạo nói, mọi người nhìn chung cho rằng Premier League "đã sa lầy từ lâu", và giờ phải tính sổ thì cuối cùng không thể tránh. Premier League tuy thắng vụ kiện này, nhưng cũng phải trả giá. Danh tiếng của giải tự nhận là hàng đầu thế giới bị tổn hại. Các câu lạc bộ đều lo ngại hệ quả dây chuyền lâu dài mà chuyện này mang lại.
Chuyên mục thể thao của The Telegraph đã phỏng vấn nhiều lãnh đạo bóng đá, để nắm cách họ nhìn nhận và những gì họ trông đợi phía trước. Các chủ đề bị kéo vào vừa lớn vừa rối, gồm:
- Có người muốn trục xuất Man City khỏi Premier League, thậm chí cấm đội tham dự English Football League
- Bàn việc liệu có thể cộng dồn qua nhiều mùa, trừ của Man City tối đa 200 điểm giải
- Lo Man City không đủ khả năng trả phí chuyển nhượng và các khoản còn nợ câu lạc bộ khác
-
Sợ việc trục xuất Man City sẽ khiến kế hoạch Super League châu Âu sống lại
-
Quan điểm cho rằng Premier League chỉ trọn vẹn khi có Man City tham dự, mất Man City sẽ giáng một đòn nặng vào danh tiếng toàn cầu của giải
-
Lo câu lạc bộ của chính mình bị điều tra xem có những thao tác giống Man City hay không, dù quy mô nhỏ hơn nhiều, và câu lạc bộ cho rằng việc mình làm là đúng quy định
-
Câu lạc bộ, huấn luyện viên và cầu thủ có lý do để kiện Man City, đòi bồi thường thiệt hại doanh thu. Cầu thủ trong đội Man City cũng có thể bị kéo vào, từ đó nổ ra những vụ kiện phức tạp kéo dài
-
Giận dữ và không thể tin trước thái độ chống đối cứng rắn của Man City. Vụ việc vẫn còn rất xa mới ngã ngũ
Man City vẫn phủ nhận toàn bộ cáo buộc. Đúng như bên ngoài dự đoán, tối thứ Năm câu lạc bộ ra thông cáo, xác nhận đã nộp đơn kháng cáo trước phiên điều trần về án phạt.
Hạn chót kháng cáo là thứ Sáu. Động thái của Man City một lần nữa khiến các câu lạc bộ khác sửng sốt. Câu lạc bộ khăng khăng mình trong sạch. Đáng chú ý là trong văn bản, họ gọi tổ chuyên gia độc lập gồm ba người là "ủy ban Premier League", và nói phán quyết này tồn tại "những sai sót thực chất rõ rệt ở mặt pháp lý, nguyên tắc và sự thật, nên kết quả phán quyết không đứng vững".
Một lãnh đạo câu lạc bộ Premier League nói: "Chúng tôi sửng sốt vì Man City vẫn cứng rắn đến vậy. Khó hình dung họ không thử đổi cách nghĩ, chọn một thái độ ôn hòa hơn."
Chiến tuyến đã được kẻ. Tuần trước, lãnh đạo Premier League báo các câu lạc bộ rằng phán quyết cuối cùng đã hạ xuống, "đã đến lúc châm ngòi", rồi hàng loạt đội ngũ pháp lý xuất quân để giải thích toàn bộ sự việc cho các bên. Trong 115 cáo buộc nhằm vào Man City, chỉ một cáo buộc bị kết luận không thành. Số còn lại đều bị xác định là vi phạm quy tắc tài chính của Premier League, và một điểm then chốt là từ chối hợp tác điều tra.
Theo thông tin, cả 20 câu lạc bộ đều bị yêu cầu ký thỏa thuận bảo mật, nhưng điều đó không ngăn được tin phán quyết lọt ra ngoài trước thông báo chính thức. Thời điểm công bố chính thức được đưa sớm lên thứ Ba. Văn bản này không chỉ lên án Man City rất nặng, mà lời lẽ cũng cực kỳ cứng.
Ví dụ, tổ chuyên gia kết luận rằng nhân chứng cung cấp thông tin giả, thay mặt Man City nộp chứng cứ mà biết rõ là không đúng, và đó là hành vi không trung thực. Đưa ra cáo buộc như vậy có ngưỡng pháp lý cực cao. Các câu lạc bộ và luật sư đều sửng sốt trước sức nặng lời lẽ của tổ chuyên gia. Bản tóm tắt phán quyết dài 40 trang cũng dùng từ rất nặng, đầy sự lên án.
Man City đã sai ở đâu
Trong ban lãnh đạo các câu lạc bộ Premier League, cảm xúc giận dữ và không thể tin rất rõ. Một lãnh đạo gọi đây là "tin thể thao lớn nhất đời tôi". Có người so chuyện này với bê bối doping của Lance Armstrong trong làng xe đạp.
Vị lãnh đạo thứ ba bổ sung rằng các môn thể thao khác cũng có câu lạc bộ gian lận bị phát hiện, nhưng bản chất vụ này đặc biệt tồi tệ. Theo tuyên bố của Premier League, toàn bộ mô hình kinh doanh của Man City được thiết kế để trục lợi từ việc vi phạm. Câu lạc bộ không hề hối hận, và tìm mọi cách trốn tránh trách nhiệm.
Cụm từ "doping tài chính" lại được nhắc tới. Hai mươi năm trước, Arsène Wenger dùng từ này để chỉ trích Chelsea thời Abramovich. Có người chỉ ra rằng năm ấy Armstrong bị chứng minh đã dùng doping, và được đội US Postal hỗ trợ trong khi biết rõ. Người bị phạt nặng không chỉ có mình anh.
Tay đua người Mỹ này bị tước các danh hiệu vô địch. Đội bị giải thể rồi bán đi. Mọi người liên quan từng tham gia vi phạm và che giấu đều bị cấm thi đấu suốt đời.
Vì vậy một số người trong làng bóng cho rằng chủ sở hữu và ban lãnh đạo Man City phải nhận hình phạt cùng loại, vì những vi phạm nhiều năm tại sân Etihad. Họ cho rằng đó là cách duy nhất để chấn chỉnh câu lạc bộ, rồi lật sang trang để đi tiếp.
Thậm chí có tiếng nói đề nghị buộc chủ sở hữu câu lạc bộ phải bán đội, dù hiện khả năng này rất thấp. Phía UAE đã buông lời cứng: nếu phán quyết có tội với Man City được giữ nguyên, họ sẽ rút hàng tỷ bảng đầu tư khỏi Anh để trả đũa. Man City chủ yếu do Abu Dhabi United Group nắm cổ phần, và là khoản đầu tư được chú ý nhất của UAE tại Anh.
Quy định của Premier League nêu rõ: phiên điều trần kháng cáo phải được tổ chức trong vòng 12 tuần kể từ khi nộp đơn kháng cáo, và trong 30 ngày sau khi phiên kết thúc phải ra phán quyết.
Nhưng tuần trước, luật sư nói với các câu lạc bộ rằng vụ việc có khối lượng khổng lồ, toàn bộ quy trình dự kiến mất từ 3 đến 4 tháng. Phía Premier League quyết tâm khép lại toàn bộ quy trình vào đầu năm sau. Nhưng chuyện này nhiều khả năng sẽ không dừng lại ở đó. Các bên tiếp tục lo phí luật sư không ngừng tăng. Nếu Man City kháng cáo thành công, chi phí liên quan cũng phải do các câu lạc bộ còn lại cùng gánh, và tổng số có thể vượt 100 triệu bảng.
Đủ loại giả định nối nhau xuất hiện: Man City thậm chí có thể kháng cáo thẳng lên High Court. Dù những tài liệu họ đang nộp, được gọi là "bằng chứng sắt", đã bị tổ chuyên gia bác thẳng. Phụ lục của văn bản phán quyết có ít nhất sáu phần, và nói rõ chuyện này.
Một khi vụ việc vào High Court, thẩm phán xét xử không phải chuyên gia luật thể thao, và có thể nhìn vụ việc bằng một góc khác. Điều đó cũng có nghĩa quy trình kỷ luật có thể còn mất nhiều năm mới khép lại. Với Premier League và mọi câu lạc bộ, đó là cục diện tồi nhất.
Nguồn tin cho rằng uy tín của giải đấu hàng đầu hoàn toàn treo vào phán quyết này và hình phạt phía sau. Tổ chuyên gia đã xác minh Man City có những hợp đồng giả. Nếu cuối cùng Man City thoát án nặng, bản thân giải sẽ bị đe dọa, và giá trị bản quyền truyền hình cũng bị tổn hại. Một nhà quản lý bóng đá kỳ cựu, khi nói về giá trị hợp đồng truyền hình hiện nay, bảo: "Đằng sau phán quyết này là mối lợi hại trị giá 5 tỷ bảng."
Chuyên gia pháp lý mà một số câu lạc bộ tham vấn nêu rằng, nếu chiếu theo mức phạt của các vụ Nottingham Forest và Everton (cứ vượt chi 5 triệu bảng thì trừ số điểm tương ứng), Man City có thể bị trừ từ 160 đến 200 điểm. Vì một mùa nhiều nhất chỉ lấy được 114 điểm, khoản điểm phạt này phải chia ra nhiều mùa để thi hành.
Trước đó Everton bị kết luận vi phạm quy tắc Lợi nhuận và Bền vững ở mùa 2021-22 (nay đã đổi thành quy tắc Tỷ lệ chi phí đội bóng), với mức vượt chi 19,5 triệu bảng. Ban đầu ở mùa 2023-24 họ bị trừ 10 điểm, sau kháng cáo giảm còn 6 điểm. Everton sau đó bị tuyên phải bồi thường hơn 35 triệu bảng cho Burnley, đội xuống hạng ở mùa 2021-22. Câu lạc bộ vùng Merseyside này vẫn đang kháng cáo khoản đó.
Vậy những câu lạc bộ mất chức vô địch, mất cúp, mất suất dự cúp châu Âu, mất tiền thưởng, thậm chí suýt mất suất ở Premier League, sẽ đòi bồi thường thế nào? Từ trước khi phán quyết ra, nhiều câu lạc bộ đã hỏi luật sư và trao đổi với nhau. Có người đề xuất khởi kiện tập thể để cùng kiện Man City, nhưng thông tin cho hay phương án này khó khả thi.
Còn những huấn luyện viên mất ghế vì thua Man City? Theo thông tin, một số cầu thủ và người đại diện của họ đã hỏi luật sư, để đánh giá xem sau này có căn cứ kiện Man City hay không, nhằm đòi bồi thường thiệt hại thu nhập.
Ngay cả cầu thủ trong đội Man City cũng có thể bị cuốn vào? Không chỉ các cầu thủ đang thi đấu lo đội xuống hạng, mà còn các cựu cầu thủ. Danh hiệu và huy chương của họ nay bị chất vấn. Không ít người kêu gọi tước các chức vô địch của Man City.
Về lý thuyết, De Bruyne có thể kiện, còn Haaland có thể chọn ra đi? Nhưng cũng tồn tại một luồng quan điểm khác, có nền tảng pháp lý vững: hợp đồng đội một hiện nay không có điều khoản được hủy hợp đồng khi xuống hạng. Chỉ cần lương vẫn được trả đúng, nội dung hợp đồng sẽ không thúc họ khởi kiện.
Từ đó nảy ra một vấn đề tiềm ẩn khác khiến các câu lạc bộ lo: Man City có trả đủ mọi khoản chuyển nhượng đúng hạn hay không? Phí chuyển nhượng thường không trả một lần, mà chia kỳ theo thời hạn hợp đồng. Một khi bị trừng phạt, đội mất quyền dự Premier League và cúp châu Âu, doanh thu bị tổn hại, khả năng chi trả của Man City sẽ bị ảnh hưởng, rồi gây cú sốc dây chuyền nặng cho các câu lạc bộ khác và cả hệ sinh thái bóng đá.
Tính đến ngày 30 tháng 6 năm ngoái, nợ chuyển nhượng của Man City là 423 triệu bảng, trong đó 170 triệu bảng phải trả trong 12 tháng tiếp theo. Các câu lạc bộ khác còn nợ Man City 95 triệu bảng, nên khoản phải trả ròng của mùa 2024-25 là 328 triệu bảng. Trong 15 tháng sau đó, khi Man City tiếp tục chi mạnh trên thị trường chuyển nhượng (ví dụ bỏ 116 triệu bảng để ký Elliot Anderson từ Nottingham Forest), con số nợ chỉ tiếp tục phình ra.
Đồng thời các bên còn bàn: nếu Man City bị đuổi khỏi Premier League, thương hiệu giải đấu Premier League có chịu thiệt hay không. Trái với những gì công chúng tưởng, không ít câu lạc bộ không muốn trục xuất Man City, dù có những tin đưa không đúng sự thật rằng các câu lạc bộ sẽ bỏ phiếu về việc này. Bản thân các câu lạc bộ không có quyền bỏ phiếu trong quyết định chế tài.
Nếu Man City thật sự bị đá khỏi Premier League thì sao? Chỉ mới năm năm trước, Man City cùng AC Milan, Arsenal, Atletico Madrid, Barcelona, Chelsea, Inter, Juventus, Liverpool, Manchester United, Real Madrid và Tottenham đã tuyên bố lập Super League châu Âu. Nhưng nếu bị Premier League khai trừ, sự chống đối của cổ động viên với kế hoạch Super League sẽ dịu đi phần nào.
Cũng dễ hiểu vì sao sau khi phán quyết được công bố, các câu lạc bộ đã chờ đợi nhiều năm mà tuần trước vẫn chìm trong bầu không khí bối rối và chán nản. Mọi người vốn trông đợi một kết quả rõ ràng.